در واحد آ.د.م ۲، فقط ۵۱٪ سؤالها از قانون آیین دادرسی مدنی میآید. ۳۵٪ از قانون اجرای احکام مدنی و ۱۲٪ از نحوهٔ اجرای محکومیتهای مالی. جزوه به اولی ۱۲۸ بار و به دومی یک بار اشاره کرده. این برگه فقط همان شکاف را پر میکند — نه بیشتر.
چهار ماده که همه شبیهاند و طراح عاشقشان است. سه تایشان تست شده.
«صدور با نخستین، اجرا با مجری، ابهام با صادرکننده.»
سه کار، سه دادگاه — و همین سهتایی است که سؤال میشود:
صدور اجرائیه ← دادگاه نخستین، همیشه م ۵
اختلاف ناشی از اجرا ← دادگاهی که حکم را اجرا میکند م ۲۶
رفع ابهام از حکم ← دادگاهی که حکم را صادر کرده م ۲۷
| ماده | حکم | سؤال |
|---|---|---|
| ۵ | صدور اجرائیه با دادگاه نخستین است — حتی وقتی سازش در تجدیدنظر انجام شده باشد. | ۱۴۰۲-۳۰ |
| ۱۱ | اشتباه در اجرائیه: دادگاه هم رأساً و هم به درخواست هر یک از طرفین میتواند ابطال یا تصحیح کند. | ۱۴۰۲-۲۸ |
| ۲۶ | اختلاف ناشی از اجرای احکام با دادگاهی است که حکم توسط آن اجرا میشود. | ۱۳۹۹-۳۵ |
| ۲۷ | رفع ابهام از مفاد حکم با دادگاه صادرکنندهٔ حکم — نه اجرای احکام، نه رأی تصحیحی. | ۱۴۰۳-۲۱ |
| ۳۴ | محکومٌعلیه ده روز از ابلاغ اجرائیه وقت دارد: اجرا کند، ترتیب پرداخت بدهد، یا مال معرفی کند. اگر توان ندارد، در همان مهلت باید صورت جامع دارایی بدهد. | ۱۳۹۸-۲۵ |
| ۳۹ | حکمِ اجراشده بر اثر فسخ، نقض یا اعاده دادرسی بیاثر شد؟ به دستور دادگاه اجراکننده همهچیز به حالت قبل برمیگردد؛ دعوای تازه لازم نیست. | ۱۴۰۰-۳۳ |
| ۱۶۹ | حکم دادگاه خارجی راجع به مال غیرمنقولِ واقع در ایران: مطلقاً قابل اجرا نیست. | ۱۳۹۸-۲۹ |
دو عدد که مستقیماً پرسیده میشوند و هیچکدام در جزوه نیست.
«ربع اگر زن و بچه دارد، وگرنه ثلث.»
از حقوق و مزایای کارکنان، اگر زن یا فرزند داشته باشد یکچهارم و اگر نداشته باشد
یکسوم توقیف میشود م ۹۶.
حواست باشد: این کسرها فقط مالِ حقوق و مزایاست. اگر سؤال از
ملک و باغ حرف زد، تمام سهم توقیف میشود نه کسری از آن.
۱۳۹۹-۲۹
«سازش کردی؟ نصفِ نیمعشر.»
حق اجرا (نیمعشر) پس از ده روز از ابلاغ اجرائیه بر عهدهٔ محکومٌعلیه است — ولی اگر طرفین سازش کنند یا خودشان ترتیبی برای اجرا بدهند، نصف حق اجرا گرفته میشود م ۱۶۰. ۱۴۰۲-۳۰ ۱۴۰۴-۴۰
سه سال آخر هر سال یک سؤال داده.
قانونی که در کل ۴۵۵ صفحهٔ جزوه یک بار نام برده شده. ۲۹ ماده دارد و سبک است.
«سی روز تا حبس نشوی.»
اگر محکومٌبه از راههای این قانون وصول نشود، محکومٌعلیه به تقاضای محکومٌله حبس میشود م ۳ — مگر ظرف سی روز از ابلاغ اجرائیه، همراه با صورت کلیهٔ اموالش، دعوای اعسار اقامه کرده باشد.
«چیزی گرفتی؟ خودت ثابت کن.»
کل ماده ۷ سرِ یک سؤال میچرخد: مدیون در عوض دین مالی گرفته یا نه؟
گرفته (یا وضع سابقش نشان از ملائت دارد) ← اثبات اعسار بر عهدهٔ خودِ اوست
نگرفته ← اگر خواندهٔ دعوای اعسار نتواند ملائت فعلی یا سابق او را ثابت کند،
ادعای اعسار با سوگند خودِ مدیون پذیرفته میشود
مهریه نمونهٔ کلاسیک حالت دوم است — و همین سؤال ۱۴۰۰-۳۸ بود.
۱۴۰۰-۳۸ ۱۴۰۴-۳۷
ماده ۲۴ میگوید «صرفاً شامل موارد زیر است» — یعنی فهرست حصری است. هر گزینهای که چیزی بیرون از این هفت مورد اضافه کند، غلط است.
«خانه، اثاثیه، آذوقه، کتاب، ابزار کار، تلفن، ودیعه.»
هفت مورد، به همین ترتیب — سه تای اول سرپناه و زندگی روزمره، دو تای وسط ابزارِ کار و علم، و دو تای آخر دو چیز عملی. همهشان هم قید «در شأن» یا «مورد نیاز» دارند.
| بند | مورد | قید مهم |
|---|---|---|
| الف | منزل مسکونی | عرفاً در شأن محکومٌعلیه در حالت اعسار او |
| ب | اثاثیهٔ زندگی | برای رفع حوائج ضروری او و افراد تحت تکفلش |
| ج | آذوقه | به قدر احتیاج، برای مدتی که عرفاً ذخیره میشود |
| د | کتب و ابزار علمی و تحقیقاتی | برای اهل علم و تحقیق، متناسب با شأنشان |
| هـ | وسایل و ابزار کار | کسبه، پیشهوران، کشاورزان و سایرین — برای امرار معاش ضروری |
| و | تلفن | مورد نیاز مدیون |
| ز | ودیعهٔ اجاره (پول پیش) | مشروط بر اینکه پرداخت اجارهبها بدونش موجب عسر و حرج شود و عین مستأجره مورد نیاز و در شأن او باشد |
تبصرهٔ مهم: اگر منزل مسکونی بیش از شأن و نیاز او باشد و مال دیگری در دسترس نباشد و خودش حاضر به فروش نشود، به تقاضای محکومٌله فروخته میشود و مازادِ قیمتِ منزل مناسب عرفی صرف دیون میگردد.
از کجا آمده: متن روزآمد قانون اجرای احکام مدنی و قانون نحوهٔ اجرای محکومیتهای مالی مصوب ۱۳۹۴ (۲۹ ماده و ۱۳ تبصره)، فیلتر شده با موادی که در آزمونهای ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۴ واقعاً تست شدهاند. عمداً کوتاه نگه داشته شده — این جای خواندن قانون را نمیگیرد، فقط شکافِ جزوه را پر میکند.